Η πρώτη ενότητα της σημερινής μας συζήτησης αφορά τις προκλήσεις στην Αυτοδιοίκηση και το γενικότερο θεσμικό πλαίσιο. Επιλέξαμε να μιλήσουμε για αυτό το θέμα καθώς οι προκλήσεις αυτές δείχνουν ξεκάθαρα ότι στους ΟΤΑ δεν είμαστε έτοιμοι να αντεπεξέλθουμε. Όπως διαμορφώνονται οι εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο, με τελευταίο παράδειγμα και επιστέγασμα το προσφυγικό- μεταναστευτικό ζήτημα, έγινε για ακόμα μια φορά προφανές ότι το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο της λειτουργίας των Δήμων όχι μόνο δεν επαρκεί για την λειτουργία μας, αλλά πολλές φορές εμποδίζει την αποτελεσματικότητά μας.

 

Μετά από 6 χρόνια θητείας είναι πλέον φανερό ότι ο Καλλικράτης δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του πεδίου και των αρμοδιοτήτων των δήμων. Η γραφειοκρατία και το περίπλοκο σύστημα σχέσεων δήμων, περιφερειών, αποκεντρωμένης διοίκησης και κράτους έχει επιπτώσεις στην καθημερινή λειτουργία και κατ' επέκταση στην καθημερινότητα των πολιτών. Ο χρόνος που τρώμε καθημερινά στις διαδικασίες και στα πέρα- δώθε είναι πολύτιμος και δεν περισσεύει.

Τις τελευταίες μέρες δε, βλέπουμε συνεχώς δημοσιεύματα για διαρροές της επιτροπής που έχει συστήσει το υπουργείο εσωτερικών για την αναθεώρηση του Καλλικράτη, οι οποίες μιλάνε για μεγαλεπήβολα πλάνα αλλαγών με απλές αναλογικές και αναμορφωμένες μορφές χρηματοδότησης και εποπτείας, χωρίς να δίνουν καμμία σημασία στην καθημερινότητα των δήμων και στα προφανή αλλά και τα απίθανα προβλήματα που καλούνται κάθε μέρα να λύσουν. 

Οι οποίες αλλαγές στον Καλλικράτη πρέπει να λάβουν υπόψη την εμπειρία των τελευταίων ετών με σεβασμό στη δημοκρατία και τις τοπικές ανάγκες, και με να γίνουν με το βλέμμα στο πώς μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι για τους δημότες.

Στην Αθήνα, ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα είναι ο ρόλος των δημοτικών κοινοτήτων, ειδικά και μετά τις τελευταίες νομοθετικές παρεμβάσεις οι οποίες τις άφησαν χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες. Λόγω αυτής της πραγματικότητας, υπάρχει η ανάγκη να συζητηθεί η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στις κοινότητες, η προσαρμογή τους στην νέα πραγματικότητα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης αλλά και η ενίσχυση του ρόλου τους στην καθημερινότητα των δημοτών. Πρέπει οι κοινότητες να μπορέσουν να λειτουργούν σαν μικρά, τοπικά δημαρχία όσον αφορά – τουλάχιστον – στις υπηρεσίες που παρέχουν στον πολίτη.

Επιπλέον, τα κοινοτικά συμβούλια και οι πρόεδροι είναι αιρετοί. Έτσι πρέπει να αντιμετωπίζονται. Βούλησή μας είναι μέσα στην επόμενη διετία να καταφέρουμε να μεταβιβάσουμε αρμοδιότητες – αλλά και ευθύνες. Είμαι σίγουρος ότι η πόλη μόνο έχει να κερδίσει από αυτό.Τέλος, η υιοθέτηση καινοτόμων διαδικασιών στη λειτουργία του δήμου πρέπει να είναι ένας από τους στόχους μας, και μάλιστα τους πρωτεύοντες. Το παράδειγμα του συμμετοχικού προϋπολογισμού είναι το πλέον χαρακτηριστικό. Η διαδικασία αυτή θα επιτρέψει ένα ποσοστό του προϋπολογισμού του δήμου να αφορά έργα που προτείνονται από τις κοινότητες και αφορούν τα διοικητικά τους όρια.

Την ίδια στιγμή οι κοινότητες πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες ώστε να αναδείξουν το ρόλο τους. Ένα παράδειγμα είναι οι πρωτοβουλίες για την προώθηση της χρήσης του ποδηλάτου (ενδεικτικά αναφέρω την 1η και την 3η κοινότητα). Οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να έχουν και υπερτοπικό χαρακτήρα ώστε να ενισχυθεί η συνεργασία και η διασύνδεση των κοινοτήτων (πχ η πρόταση σας για δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων σε όλο το δήμο και η δημιουργία ποδηλατικής διαδρομής σε όλες τις κοινότητες).

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω το προφανές. Στα επόμενα, γεμάτα δύο, χρόνια της αυτής της θητείας του Δικαιώματος, η στόχευσή μας στην επίλυση των προβλημάτων που παρουσιάζονται από θεσμικές ελλείψεις θα είναι καθημερινή και έντονη. Αποφασιστική και Δημοκρατική.